Kullandığım test veritabanı: 

1. Urun tablosu
   • 366.055 satır (bunlardan 1500 tanesinin Aktiflik sütunu "true")  , 22 sütun
2. Yorum tablosu
   • 1.011.901 satır, 5 sütun
3. Like tablosu
   • 1.091.072, 4 sütun

1. Include() Kullanımı

Projedeki bir sayfada yaptığım şey ürünleri sayfalamak. Sayfanın View kısmında ürünün Urun tablosunda yer alan Başlık bilgisini ve o tabloda olmayan ama diğer tablolardan elde edilebilecek Like Sayısı, Yorum Sayısı bilgilerini gösteriyorum. Bunun için izleyebileceğiniz iki farklı yol var.

Bunlardan birincisi aşağıdaki sorgu ile Controller'da ürünleri çekmek.

var urunler = db.Urun.Where(d => d.Aktiflik == true)
              .OrderBy(u => u.Baslik).Skip(20).Take(20);

Yukarıdaki sorgu, veritabanındaki aktif ürünleri başlığa göre sıralar ve 20. kayıttan itibaren 20 tane kayıdı getirir. 

Bu işlem sadece Controller tarafındaki işlemdi. Daha önce de söylediğim gibi ben View tarafında Like ve yorum sayılarını da göstermek istiyorum. Ancak bu sorguyla bu bilgiler gelmez.  View tarafında aşağıdaki gibi bir gösterim yaparsam

@foreach (var item in Model)
{
    @item.Baslik
    @item.Like.Count
    @item.Yorum.Count
}

Model içinde Like.Count veYorum.Count bilgisi gelmediği için uygulama tam 20 kez veritabanına gidip Like tablosundan o item'a ait olan Like'ların sayısını getirecek. Aynı şeyi Yorum tablosu için de yapacak. Küçük projelerde bu çok önemsiz olabilir ama yukarıdaki yazdığım gibi yüzbinlerce satırı olan tablolarla çalışıyorsanız ciddi bir gecikmeye neden olacaktır.

Ama eğer ki Controller tarafında aşağıdaki gibi Include kullanırsanız, View tarafında uygulamanızın 40 kez veritabanına gidip sorgu yapması gerekmez. Include() ile, çektiğiniz Ürünlerin, Yorumlarını ve Like'larını da çekmiş olursunuz.

var urunler = db.Urun.Where(d => d.Aktiflik == true)
              .Include("Like").Include("Yorum")
              .OrderBy(u => u.Baslik).Skip(20).Take(20);

Kendi uygulamamda gecikmeyi bu şekilde yarıya indirdim.

2. Select() Kullanımı

Yukarıda dikkat ettiyseniz View tarafında sadece Başlık, Like sayısı ve Yorum sayısı bilgilerini gösterdim. Ama benim Urun tablomda 3 değil 22 sütun var. Yani veritabanından 19 adet sütunu boş yere çekmiş oluyorum. Bu da yine gecikmeye neden oluyor. Bunun önüne geçmek için yapmanız gereken şey Select() kullanımı. Bu kez Controller tarafındaki sorgumu aşağıdaki gibi değiştiriyorum. 

var urunler = db.Urun.Where(d => d.Aktiflik == true)
              .Include("Like").Include("Yorum")
              .Select(u => new UrunListelemeModeli {
                                                     Baslik = u.Baslik,
                                                     LikeSayisi= u.Like.Count,
                                                     YorumSayisi= u.Yorum.Count
                                                    })
              .OrderBy(u => u.Baslik).Skip(20).Take(20);

Dikkat ettiyseniz Slect içinde  UrunListelemeModeli isminde bir class kullandım. Ben bu listeleme işini bir çok sayfada kullandığım için, UrunListelemeModeli isminde bir ViewModel oluşturdum. View'a da model olarak bu sınıfı gösteriyorum. View tarafında ise kodlarım aşağıdaki gibi değişti.

@foreach (var item in Model)
{
    @item.Baslik
    @item.LikeSayisi
    @item.YorumSayisi
}

Projemde Select ile gereken sütunları çekerek neredeyse %25 hız sağladım.  En başta yaklaşık 2 saniye olan sorgulama süresi, yukarıdaki sorgu ile 0,8 saniye civarına düştü.

• Standartlaşma
• Değerlendirme, yetenek belirleme ve iyileştirme
• Diğer modellere uyum sağlama
• Gelişmeyi ölçme
• Nesnel, tutarlı ve tekrarlanabilir olma
• Sertifikasyon amacı taşımaz

• Süreç bir işi yapma yöntemidir.
• Genellikle alt süreç ve işlemlerden oluşur.
• Belgelenmiş ve tekrarlıdır.
• Girdi ve çıktıları vardır.

Süreç boyutları 5’e ayrılmaktadır. Bunlar:

1. Müşteri-tedarikçiye direkt etkisi olan süreçler (Customer)
2. Mühendislik süreçleri (Engineering)
3. Projeyi oluşturan ve yöneten süreçler (yönetim) (Management)
4. Destek süreçleri (Support)
5.  Organizasyon süreçleri (Oganization)

• Sürecin performans eğilimleri analiz edilir.
• Analiz için gerekli uygun ölçüm teknikleri tanımlanır. 

• Gerçek ve potansiyel problemlerin kaynağı analiz edilerek sürekli iyileşen süreç tanımlanır. 

• İletişim kabiliyeti
• Genel tecrübe ve ilgili eğitim seviyesi
• Yönetimdeki alanındaki özel yetenekleri
• ISO standartlarındaki süreç yeteneği değerlendirmesi tecrübesi ve pratikleri

Çizgi Tagem kaynakları 2. ve 3. sınıftaki elektornik ile ilgili derslerde çok faydalı olmuştu. Bugün Visual Studio eğitimi için güzel bir video seti oluşturduklarını gördüm. Biraz inceledim ve oldukça faydalı olduğunu söyleyebilirim. Ücretsiz olması da bir öğrenci olarak beni mest etti :) Bir çoğumuz Visual Studio'dan gerçek anlamda faydalanamıyoruz. Daha IDE'yi tanımadan dili öğrenmeye başladığımız için sonra tekrar geri dönüp IDE öğrenmek gereksiz gibi geliyor. Gereksiz gelse de dersleri izlemenizi tavsiye ederim. Bilmediğiniz şeyler muhakkak vardır, ve bunlar performasınızı artıracak şeylerdir ;)

Kaynak linki: http://www.cizgi-tagem.org/e-kampus/education.aspx?key=vs2010

Not: Kaynakları görmek için üye olmanız gerekiyor

Composite pattern bu türlü yapıları ele almak için kullanılır. UML şeması aşağıdaki gibidir:

IComponent: Hem amirlerin hem de memurların referans aldığı interface'dir. Her ikisi için de aynı interface'i kullanıyoruz çünkü memurlar da amir olabilir. Örneğin bir dekan; rektörün memyuru olup, bölüm başkanının da amiridir.

Composite: İçinde IComponent listesinin bulunduğu sınıf yani amir.

Component: Altında ICompotent listesi olmayan son memur diyebiliriz

Yapacağımız örnek Projenin class diagram'ı aşağıdaki gibidir. Projeyi buradan indirebilirsiniz.

Şimdi örnek projemize başlayabiliriz. Boş bir console application açtıktan sonra ilk olarak projeye IPersonel.cs sınıfını ekliyoruz.

namespace CompositePattern
{
    public interface IPersonel
    {
        //hem memur hem de amir aslında birer personeldir.
        
        string Göster(int derinlik);
        void Ekle(IPersonel seviye);
        IPersonel Bul(int Id);
        IPersonel Sil(int Id);
        string İsim { get; set; }
        int Id { get; set; }
    }
}

Şimdi sırada Kök sınıfının oluşturulmasında. Projeye Amir.cs sınıfını ekliyoruz.

namespace CompositePattern
{
    public class Amir : IPersonel
    {
        public string İsim { get; set; }
        // Bu amir'in adı
        public int Id { get; set; }
        // amir'in id'si
        List<IPersonel> Memurlar = null;
        //amir'in memurları
        IPersonel ÜstSeviye = null;
        //amirin'ün amiri

        public Amir(string isim, int id)
        {
            İsim = isim;
            Id=id;
            Memurlar = new List<IPersonel>();
        }

        public void Ekle(IPersonel personel)
        {
            Memurlar.Add(personel);
            // amir'in altına memur ekliyoruz.
        }

        public IPersonel Sil(int id)
        {
            ÜstSeviye = this;
            //bulunduğumuz amir'in en üst seviye olduğunu düşünüyoruz.

            IPersonel p = ÜstSeviye.Bul(id);
            //bulunduğumuz amirin altında id parametresiyle bir memur arıyoruz.

            if (ÜstSeviye != null) //Amir varsa
            {
                (ÜstSeviye as Amir).Memurlar.Remove(p);
                // Memurlar  içinden p memurunu siliyoruz.
                return ÜstSeviye;
            }
            else
                return this;
        }

        public IPersonel Bul(int id)
        {
            ÜstSeviye = this;
            if (Id.Equals(id))
            {
                return this;
                // Eğer aranan bulunduğumuz amir ise onu döndürür
            }

            IPersonel bulunan = null;

            foreach (IPersonel personel in Memurlar)
            {
                bulunan = personel.Bul(id);

                // Recursive bir şekilde bulunduğumuz amir'ün memurlarını ve onların memurlarını, onların memurlarının memurlarını... arar
                if (bulunan != null)
                    break;
                // aranan personel bulununca arama durur.  ya da memurların tamamı gezilince durur.
            }
            return bulunan;
        }

        public string Göster(int seviye)
        {
            StringBuilder s = new StringBuilder(new String('-', seviye));
            s.Append(İsim+"\n");
            foreach (IPersonel memur in Memurlar)
            {
                s.Append(memur.Göster(seviye + 2));
            }
            return s.ToString();

            //derinliğe göre memurları listeler.
        }
    }
}

Amir'i oluşturduktan sonra sıra Memur'a geliyor.

namespace CompositePattern
{
    public class Memur : IPersonel
    {
        public string İsim { get; set; }
        public int Id { get; set; }

        public Memur(string isim, int id)
        {
            İsim = isim;
            Id = id;
        }

        public void Ekle(IPersonel personel)
        {
            Console.WriteLine("Bu memurun altına memur eklenemez çünkü amir olamaz");
        }

        public IPersonel Sil(int id)
        {
            Console.WriteLine("Bu memur doğrudan silinemez ancak amiri silebilir.");
            return this;
        }

        public string Göster(int seviye)
        {
            return new String('-', seviye) + İsim + "\n";
        }

        public IPersonel Bul(int id)
        {
            if (id.Equals(Id))
                return this;
            else
                return null;
        }
    }
}

Tüm bu sorulardan sonra projedeki Program.cs içinde aşağıdaki kodlar ile pattern'i deniyoruz.

namespace CompositePattern
{
    class program
    {
        static void Main()
        {
            IPersonel personel1 = new Amir("İsim1", 1);
            IPersonel personel2 = new Amir("İsim2", 2);
            IPersonel personel3 = new Amir("İsim3", 3); 
            IPersonel personel4 = new Amir("İsim4", 4); 
            IPersonel personel5 = new Amir("İsim5", 5);
            IPersonel personel6 = new Amir("İsim6", 6); 

            IPersonel personel7 = new Memur("İsim7", 7); 
            IPersonel personel8 = new Memur("İsim8", 8); 
            IPersonel personel9 = new Memur("İsim9", 9); 
            IPersonel personel10 = new Memur("İsim10", 10); 
            IPersonel personel11 = new Memur("İsim11", 11); 
            IPersonel personel12 = new Memur("İsim12", 12);

            personel1.Ekle(personel2);
            personel2.Ekle(personel3);
            personel2.Ekle(personel4);
            personel3.Ekle(personel5);
            personel5.Ekle(personel6);
            personel5.Ekle(personel7);
            personel5.Ekle(personel8);
            personel5.Ekle(personel9);
            personel6.Ekle(personel10);
            personel4.Ekle(personel11);
            personel4.Ekle(personel12);

            Console.Write(personel1.Göster(0));
        }
    } 
}

Programı çalıştırınca aşağıdaki ekran görüntüsünü alacaksınız.

Bir e-ticaret sitesi yaptığınızı düşünün, sipariş alıyorsunuz ve ve bu siparişleri kargoluyorsunuz. Çalıştığınız iki adet kargo firması olduğunu varsayalım. Bunlardan birisi kapıda ödeme hizmeti sunarken diğeri bu hizmeti sunmuyor. Müşterinizin verdiği siparişteki ödeme şekline göre (kapıda ödeme ve diğerleri(kredi kartı, havale vs.)) siteniz otomatik olarak kargo firması ve kargo takip kodu atayacak. Yani bir kargo fabrikanız olacak ve isteğe göre kargo firması oluşturacak. Şimdi kodları yazarsak daha kolay anlayacaksınız.

İlk önce Siparis sınıfımızı oluştuyoruz.

public class Siparis
{
    public int SiparisId { get; set; }
    public int MusteriId { get; set; }
    public int SehirId { get; set; }
    public decimal Fiyat { get; set; }
    public bool KapidaOdeme { get; set; }
    public string Adres { get; set; }
}

Sipariş Sınıfından sonra kargor firmaları için bir interface yazıyoruz. Bu interface'e göre iki farklı kargo firması tanımlayacağız. TakipKoduOlusutur metodu ile, siparişin kargo firmasının internet sitesi üzerinden takibini yapmak için kullandığımız kodu oluşturuyoruz. Bu kod sipariş bilgilerimizi alıp kendi içindeki bir algoritmayla kod üretiyor.

public interface IKargo
{
    string TakipKoduOlustur(Siparis Siparis);
}

Kapıda ödemeli kargo firmasını IKargo interface'ini inherit ederek yazıyoruz.

public class KapidaOdemeliKargo : IKargo
{
    public string TakipKoduOlustur(Siparis Siparis)
    {
        return "Kapıda ödeme kargo firması için takip kodu";
        // Burada aslında Siparis.SehirId gibi değerleri kullanarak iparişe özel bir kod üretiyoruz
    }
}

Kapıda ödemesi olmayan kargo firması

public class NormalKargo : IKargo
{
    public string TakipKoduOlustur(Siparis Siparis)
    {
        return "Normal kargo firması için takip kodu";
    }
}

Buraya kadar olanlar gayet açık. Bir sipariş sınıfımız var, bir Kargo interface'i ve bunu inherit eden 2 adet farklı kargor firması var. Her bir kargo firması, siparişe göre, kendine özgü takip kodu üretiyor. Şimdi de siparişi verdikten sonra kargo firmasını belirleyecek/atayacak olan KargoFabrikasını yazacağız.

public class KargoFabrikası
{
    public IKargo KargoFirmasiUret(Siparis Siparis) // Ödeme şekline göre bir kargo firması döndürüyor
    {
        if (Siparis.KapidaOdeme) // Kapıda ödeme seçilmiş ise 
        {
            return new KapidaOdemeliKargo();
        }

        else
        {
            return new NormalKargo();
        }
    }
}

Yazdığımız bu kargo fabrikasını uygulamamızda aşağıdaki gibi test edebiliriz

    class Program
    {
        static void Main(string[] args)
        {
            Siparis siparis = new Siparis
            {
                SiparisId = 1,
                MusteriId = 1,
                SehirId = 34,
                Fiyat = 12,
                Adres = "Adres"
            };

            IKargo kargo = KargoFabrikası.KargoFirmasiUret(siparis);
            string kargoTakipKodu = kargo.TakipKoduOlustur(siparis);
        }    }

Gördüğünüz gibi Main metodumuz, kargor firması belirleme işine hiç karışmıyor. Bu işi yapan KargoFabrikası sınıfı oluyor. Not: Örnek projedeki diğer tasarım yanlışlıklarına takılmayın. Projenin en az kod ile örneklenmesi için bu şekilde yapmam gerekiyordu.

 Projeyi buradan indirebilirsiniz.

Siz: Hmm.. Bu siteyi az önce buldum.  Yazılım ya da başka birşey mi yapıyorsunuz?

Sayfa: Size inanılmaz bir yazılım sunuyoruz.

Siz: Tamam, nedir o?

Sayfa: Şimdi üye ol !

Siz: Peki bu yazılım ne yapıyor? 

Sayfa: Şimdi üye ol !

Siz: Nasıl çalışıyor?

Sayfa: Herhangi bir zorunluluk ya da kredi kartı gerekmiyor.

Siz: Bu şeyin benim için işe yarayıp yaramayacağını anlamaya çalışıyorum.

Sayfa: Üyeliğin ücretsiz olduğundan bahsetmiş miydim?

Siz: Tamam, nasıl görünüyor peki?

Sayfa: Küçük bir ekran görüntüsü var. Daha fazlasını görmek için üye olmalısınız.

Siz: Sorularımın hiç birini cevaplamıyorsun.

Sayfa: Şimdi üye ol !

Siz: Ben çıkıyorum !

Sayfa: Şimdi üye ol !